Pelagia Delatkiewiczówna, po mężu Modzelewska, urodziła się około 1902 roku w Sejnach. Należała do POW. W czasie I wojny światowej uczyła prywatnie w Posejnelach i w Gibach. W Powstaniu Sejneńskim działała jako sanitariuszka. Po odzyskaniu niepodległości była nauczycielką w Sejnach. Zmarła przed 1929 rokiem. Wniosek o jej pośmiertne odznaczenie Medalem Niepodległości złożyła siostra Helena Jankowska, zamieszkała w Radzyminie, przy ul. Warszawskiej 20. W dostępnej internetowo bazie dokumentów Centralnego Archiwum Wojskowego brak jest jednak informacji o dalszych losach złożonego wniosku.
Opracowała Irena Kasperowicz-Ruka na podstawie informacji otrzymanych od Krzysztofa Skłodowskiego oraz na podstawie dostępnych materiałów1.
1Centralne Archiwum Wojskowe: https://wbh.wp.mil.pl/pl/skanywyszukiwarka_kartoteka_personalno_odznaczeniowa/?strona=3&szufladka=KARA-KARN oraz LISTA ODZNACZONYCH KRZYŻEM I MEDALEM NIEPODLEGŁOŚCI https://niezwyciezeni1918-2018.pl/nie/form/74,Lista-odznaczonych-Krzyzem-Niepodleglosci.html
Modzelewska, Pelagia (1899-1925)
13.05.2025
Zgodnie z metryką urodzenia – akt 185/1899 Sejny – Pelagia Delatkiewicz ur. się 23.10.1899 w Sejnach i była córką Adolfa oraz Pelagii Szostowickiej.
Wg informacji ze strony www.myheritage.com Pelagia Delatkiewicz poślubiła Stanisława Modzelewskiego (23.04.1894 Rybno pow. sochaczewski – 02.06.1970, akt ur. nr 35/1894 Rybno), który służył w 2 Pułku Piechoty Legionów w latach 1913-1916. Mieli 2 dzieci – córkę Marię i syna Tadeusza. Pelagia Modzelewska zmarła w Suwałkach 14.10.1925r. Dnia 17 lutego 1931r. Stanisław Modzelewski ożenił się ponownie z Wiktorią Janiną Ogonowską (1906-1980). Z metryki ślubu Stanisława Modzelewskiego z drugą żoną (akt nr 48/1931 Suwałki) wynika, iż ślub miał miejsce w Suwałkach, a nie w Lidzie, a jedynie pan młody był zamieszkały w Lidzie i tam były zapowiedzi. Pelagia Modzelewska prawdopodobnie była pochowana w Suwałkach, ale jej grób nie zachował się, gdyż nie można go wyszukać w wyszukiwarce Cmentarza Parafialnego.
Córka Pelagii – Maria Modzelewska – była urodzona w Suwałkach (1921), ale mieszkała w Radzyminie. Jej opiekunem był Józef Jankowski, mąż Heleny – siostry jej matki. Tam w 1941r. poślubiła Wawrzyńca Tadeusza Żmijewskiego (akt 6/1941 Radzymin). Małżeństwo rozwiodło się w 1962r. w Pruszkowie. Maria zmarła 01.06.1993 (akt nr II/997/93 USC Warszawa) i jest pochowana w Otwocku, razem z siostrą matki Heleną (Jankowską) i jej mężem Józefem. Wawrzyniec zmarł w 1972r. i jest pochowany w Radzyminie.
Opracowała Katarzyna Eshun na podstawie wskazanych źródeł.
16.05.2025 r.
Pani Katarzynie Eshun zawdzięczamy ustalenie daty śmierci Pelagii Modzelewskiej na rok 1925 oraz ustalenie cmentarza parafialnego w Suwałkach jako bardzo prawdopodobnego miejsca jej pochówku. Umożliwiło to nam przeniesienie wspomnienia z zakładki pochowania poza Sejnami w nieznanym miejscu do zakładki pochowani poza Sejnami w Suwałkach.
23.06.2026 r.
Za zgodą Pana dr Krzysztofa Skłodowskiego prezentujemy udostępnioną nam biografię:
Deletkiewiczówna Pelagia po mężu Modzelewska ps. „Szmiała”, ur. 23 X 1900 roku w Sejnach (według metryki, w arkuszu ewidencyjnym podano 10 X 1900 roku), córka Adolfa i Pelagii z Szostowickich. Uzyskała wykształcenie domowe. W innym dokumencie podano, że ukończyła cztery klasy. W czasie I wojny światowej uczyła prywatnie w Posejnelach (według innych informacji w Gibach). Od lutego 1918 roku należała do POW. „W początkach organizacji w r. 1918 była czynną organizatorką P.O.W. w Sejnach”. Należała do sekcji „informacyjno-wywiadowczej na terenie […] powiatu sejneńskiego”, którą kierowała Dominika Myszczyńska. Jako „kurierka łącznik przewoziła rozkazy i broń”. „Wyróżniła się swoją odwagą i orientacją”. Była aresztowana przez Litwinów. Jak napisał Wacław Krynicki w jej arkuszu ewidencyjnym „W bojach sejneńskich niosła pomoc rannym jako sanitariuszka. Pierwsza niosła czynną pomoc ciężko rannemu w nogę w Sejnach około Komendantury szereg. Jurgielewiczowi Stanisławowi, pod gradem kul nieprzyjacielskich. Po boju opiekowała się rannymi i pokaleczonymi”. Franciszek Moroz (ur. 1907) w życiorysie dołączonym do wniosku do Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości wymienił ją jako „dowódcę mniejszego oddziału” w czasie powstania sejneńskiego oraz podał, że „Walczyła z Litwinami. Karabiny maszynowe z wieży Kościoła sejneńskiego zdjęła Litwinom”. Po odzyskaniu niepodległości pracowała jako nauczycielka w Sejnach (?). Przed 1921 rokiem wyszła za mąż w Suwałkach za Stanisława Modzelewskiego (ur. 23 IV 1894 roku w Rybnie w powiecie sochaczewskim, zm. 2 VI 1970 roku, 17 II 1931 roku jako wdowiec ożenił się powtórnie z Wiktorią Janiną Ogonowską), syna Jana i Marianny z Buczyńskich, podoficera zawodowego Wojska Polskiego. Miała dwoje dzieci, córkę Marię (ur. w 1921 roku, zm. 1 VI 1993) i syna Tadeusza, które po jej śmierci wychowywała jej matka oraz ciotka Helena Jankowska w 1929 roku zamieszkała w Suwałkach przy ulicy Wesołej 9, a później w Radzyminie. Zmarła 14 X 1925 roku w Suwałkach. Zostałą pochowana na cmentarzu prafialnym przy ulicy Bakałarzewskiej w Suwałkach (jej grób nie zachował się). W 1931 roku została pośmiertnie odznaczona Medalem Niepodległości.
Opracował Krzysztof Skłodowski.
Udało mi się dowiedzieć, że druga żona męża Pelagii została pochowana w Suwałkach. I faktycznie na Cmentarzu Parafialnym w Suwałkach jest grób zarówno męża Pelagii – Stanisława ZM. 1970, jak i jego drugiej żony- Wiktorii ZM. 1980.
Być może znajdował się tam też grób Pelagii, tylko nie zachowała się tabliczka, gdyż zmarła dość dawno w 1925?
Niestety metryki z Suwałk z lat 1920-1928 są niedostępne.
Będąc wnuczką Stanisława Modzelewskiego Potwierdzam powyższe informacje i znam miejsce pochówku Pelagii Modzelewskiej Jakkolwiek na tym miejscu istnieje zupełnie nowy grób .Służę informacją zainteresowanym osobom.