Rylski, Henryk (1901 – Katyń)

(Por. Powstańcy Sejneńscy. Część I – Wspomnienia i relacje. Część II – Notki biograficzne. Praca zbiorowa pod red. Sławomira Rutkowskiego. Sejneńskie Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Sejny 2020, wydanie II, s. 67 – 68.)

Rylski Henryk, ur. 8 lipca 1901 roku w Łysej Górze na Litwie, syn Adama i Stanisławy z domu Ślaskiej.

Przed wybuchem pierwszej wojny światowej uczęszczał do Gimnazjum Męskiego w Suwałkach. W 1915 roku wraz z rodziną został ewakuowany najpierw do Wilna, a następnie do Smoleńska, gdzie kontynuował naukę. W początku 1918 roku powrócił na okupowaną przez Niemców Suwalszczyznę. W pierwszych miesiącach 1919 roku podjął dalszą naukę w Gimnazjum Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego w Suwałkach.

Jeszcze w czerwcu 1918 roku wstąpił do miejscowej POW. W warunkach przedłużającej się okupacji niemieckiej, a później niemiecko-litewskiej brał udział w działaniach wywiadowczych i dywersyjnych na tyłach wojsk okupacyjnych. Uczestniczył m.in. w wysadzeniu torów kolejowych w Dąbrówce i Bakaniuku pod Suwałkami 5 czerwca 1919 roku, a w końcu sierpnia 1919 roku w Powstaniu Sejneńskim i walkach z Litwinami o Sejneńszczyznę. W lipcu 1920 roku wstąpił jako ochotnik do 201 Ochotniczego Pułku Piechoty skąd wkrótce przeniesiony został do 41 Suwalskiego Pułku Piechoty.

W październiku 1920 roku, jako uczeń 8 klasy gimnazjum, został zwolniony z dalszej służby. Po demobilizacji ukończył gimnazjum i jako wolny słuchacz uczęszczał na Uniwersytet Stefana Batorego w Wilnie. Po uzupełnieniu matury w 1925 roku przeszedł na normalny tok studiów, które dwa lata później przerwał ze względów materialnych. Ukończył je dopiero w roku 1935, uzyskując dyplom magistra filozofii z zakresu botaniki. W 1933 roku wrócił w Suwalskie, gdzie kupił 12-hektarową działkę w folwarku Żyrwiny. W końcu lat trzydziestych wyjechał do Drohiczyna nad Bugiem, gdzie objął posadę nauczyciela w miejscowym gimnazjum. Podporucznik rezerwy Wojska Polskiego.

We wrześniu 1939 roku prawdopodobnie został zmobilizowany do 5 Pułku Piechoty Legionów. Jeniec obozu w Kozielsku, zamordowany przez sowietów w Katyniu. Odznaczony Krzyżem Walecznych i Krzyżem POW1.

Opracował Krzysztof Skłodowski.


1Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Suwałki”, Facebook, https://www.facebook.com/774781075891667/photos/a.774781249224983/3016178668418552/?type=3&theater, dostęp: [15. 05. 2020 r.].

Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *