8.09.2026 r.
Za zgodą Pana dr Krzysztofa Skłodowskiego prezentujemy udostępnioną nam biografię:
Kuczyński Ksawery Franciszek ps. „Kubek”, ur. 6 IX 1902 roku w Szczebrze w gminie Szczebro-Olszanka, syn Józefa i Aleksandry z domu Szumiłło. W 1903 roku wraz z rodzicami wyjechał do USA. Wrócił w 1909 roku i zamieszkał w Sejnach. Ukończył szkołę początkową, a w latach 1911–1915 do Szkoły Miejskiej w Sejnach. Po wybuchu I wojny światowej, w 1915 roku wraz z rodziną został ewakuowany w głąb Rosji. W 1918 roku wrócił do Sejn. Od 25 II 1919 roku był członkiem komendy lokalnej POW Sejny. Pełnił funkcję kuriera i łącznika Franciszka Myszczyńskiego i Stanisława Bulwina. Jak pisał „Czynnością moją było przenoszenie i przewożenie kolportażu i innych poufnych wiadomości”. „Przewoziłem poufne pisma z m. Sejn do Suwałk, do Rady Obywatelskiej, skąd otrzymywałem artykuły spożywcze dla biednej ludności polskiej w m. Sejnach”. Następnie został przydzielony do oddziału wywiadowczego kierowanego przez Feliksa Kalwejta. „20 sierpnia 1919 roku otrzymałem poufną wiadomość od p. Feliksa Kalwejta żebym się stawił na dzień 22 sierpnia do wsi Orzechowo, skąd odwrotnie zostałem wysłany przez p. Feliksa Kalwejta jako kurier i łącznik z rozkazami i wywiadem, do Sejn, do sadu Pani [Jadwigi] Dukalskiej. – Tajne korespondencje wręczałem Panu Władysławowi Bogdanowiczowi, któren to pod pozorem był dzierżawcą tego sadu”. Po wybuchu powstania sejneńskiego „24 sierpnia zostałem przydzielony do plutonu którem dowodził Bronisław Zamojski na odcinku Posejny. – Dnia 25 sierpnia nad świtem [po walkach] wycofaliśmy się z Sejn, przed natarciem Litwinów. W temże dniu Litwini wtargnąwszy się do Sejn zemścili nad rodziną moją, przez wrzucenie [przez okno] ręcznej granaty do mieszkania ojca mego, gdzie zostali ciężko ranni ojciec mój i siostra. Dowiadując się o nieszczęściu jakie dotknęło mój dom, zostaję zwolniony przez przełożonych celem zaopiekowania się nad rannymi. Miasto Sejny było w otoczeniu Litwinów. Ciężko rannymi ojcem i siostrą zaopiekowała się rodzina p. Antoniego Kaufmana ze wsi Lasanka stamtąd przewiozłem rannych do Szpitala św. Piotra i Pawła w Suwałkach”. W 1925 roku ukończył szkołę średnią i w 1926 roku wstąpił na praktykę leśną w Nadleśnictwie Krasnopol jako manipulant. Następnie pracował jako prowizoryczny gajowy pełniący obowiązki leśniczego. W 1930 roku awansował na nadzorcę leśnego pełniący obowiązki leśniczego Leśnictwa Lipowo. W 1931 roku ukończył Państwową Szkołę dla Leśniczych w Białowieży i został mianowany leśniczym. W 1937 roku pracował jako leśniczy Leśnictwa Gulbin w Nadleśnictwie Krasnopol. Był członkiem Placówki Sejny Związku Peowiaków. Po II wojnie światowej nadal był leśniczym w Gulbinie. W październiku 1947 roku Referat IV PUBP w Suwałkach założył na niego sprawę w związku z wydawaniem przez niego od stycznia 1947 roku kart żywnościowych żonie byłego gajowego, aresztowanego za działalność w WiN. W 1950 roku został nadleśniczym Nadleśnictwa Rospuda i zamieszkał w budynku nadleśnictwa w Kuriankach. Był powszechnie szanowany. Hodował konie i był pszczelarzem. Po zakończeniu pracy w Lasach Państwowych zamieszkał w Suwałkach, gdzie posiadał własny dom. 21 II 1925 roku ożenił się w Sejnach z Anną z domu Dytman (ur. ok. 1904 roku w Krzywólce w parafii Puńsk), córką Wincentego i Matyldy z Busiłów. Jego syn Ryszard (1927–1976) był leśniczym. Zmarł w 1970 roku. Został pochowany na cmentarzu parafii św. Piotra i Pawła w Suwałkach. W 1937 roku jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony „z powodu braku pracy niepodległościowej”
Opracował Krzysztof Skłodowski.
28.06.2026 r.
Za zgodą Pana Leszka Moszczyńskiego prezentujemy udostępnioną nam biografię:
Ksawery Kuczyński urodził się 6 września 1902 r. we wsi Szczebra, gmina Szczebra – Olszanka. W roku 1903 z rodzicami wyjechał do Ameryki, skąd powrócił z rodziną do Sejn w 1909 roku. Naukę w szkole średniej w Sejnach Ksawery rozpoczął w 1911 r. Po wybuchu I wojny światowej schronił się wraz z rodziną w Rosji. Wszyscy wrócili do Sejn w 1918 roku. Suwalszczyzna była wówczas pod okupacja niemiecką. Niemcy zaczęli się wycofywać z tych terenów latem 1919 r. Wówczas zaognił się polsko-litewski spór o przynależność państwową powiatów suwalskiego, augustowskiego i sejneńskiego. Polacy nie chcieli czekać, aż władze Ententy zmuszą Litwę do ustąpienia z zajętych ziem i 12 sierpnia opowiedzieli się za walką zbrojną o sporne ziemie. Ksawery wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej (P.O.W). Został kurierem i łącznikiem osobistym kierownika obwodu sejneńskiego P.O.W Franciszka Józefa Myszyńskiego i przyjął pseudonim „Kubek”. Przenosił poufne pisma z Sejn do Suwałk do Rady Obywatelskiej, uczestniczył .w tajnych misjach wywiadu, a 24 sierpnia 1919 roku brał udział w działaniach plutonu dowodzonego przez Zamojskiego Bronisława pod wsią Posejny. Został zwolniony ze służby wojskowej w celu opieki nad rodzicami i siostrą, ciężko rannymi po skrytobójczym ataku Litwinów, którzy wrzucili przez okno granat do ich mieszkania. W 1931 r. ukończył Państwową Szkołę dla Leśniczych w Białowieży, a później pracował jako leśniczy w leśnictwach Krasnopol i Gulbin. W 1950 r. powierzono mu sprawowanie funkcji nadleśniczego Nadleśnictwa Rozpuda. Zamieszkał w Kuriankach w pięknym, małym domku „na górce”. Miejscowi tak określali lokalizację nieruchomości Ksawerego Kuczyńskiego na niewielkiej wyniosłości terenu, nad rzeką Szczeberką, tuż obok budynku nadleśnictwa. Zbudowano go prawdopodobnie około 1935 roku. Był to duży dwukondygnacyjny drewniany budynek jednak bez wody i kanalizacji ( usytuowany w oddziale leśnym 138j, geo-mapa Krukówek, oddział 145/2). Na parterze mieściło się biuro nadleśnictwa i mieszkanie sekretarza nadleśnictwa, a piętro zajmowały dwie rodziny pracowników. Jeszcze latach 50-tych ubiegłego wieku naprzeciwko budynku nadleśnictwa stała szopa, w której wiekowy staruszek, wytwarzał gonty na pokrycia dachowe. Były to łupane, cienkie deszczułki z drewna iglastego, w których wzdłuż dłuższej krawędzi przebiegał wpust pozwalający na łączenie jednej deseczki z drugą. Podziwiać można było precyzję ręcznego wykonania gontów prostymi stolarskimi narzędziami. Po śmierci gonciarza w szopie zorganizowano skup runa leśnego, a potem szopę rozebrano. Rozebrano także wysoką, przedwojenną wieżę przeciwpożarową stojącą na skraju lasu w niewielkiej odległości od nadleśnictwa. Z nadleśnictwa do stacji kolejowej było 8 km, do przystanku autobusowego ( P.K.S w Olszance) 6 km, do Suwałk 18 km. Nadleśniczy był szanowany przez lokalną społeczność i znany z życzliwosci dla ludzi. Kochał las, a jego drugą pasją było pszczelarstwo i hodowla pięknych koni. Zmarł w 1971 r. na rok przed likwidacją nadleśnictwa. Pierwszym po wojnie sekretarzem Nadleśnictwa był Remigiusz Aleszkiewicz, a kasjerem Józef Putra. W 1950 roku pracę w nadleśnictwie rozpoczął Kazimierz Krzywicki.
Opracował Leszek Moszczyński.
4.09.2026 r.
Ksawery Kuczyński został pochowany w Suwałkach, na cmentarzu parafialnym przy ul. Wojska Polskiego. Pani Anetta Ejdulis 1 lipca 2026 r. wykonała i udostępniła nam następujące zdjęcia mogiły Ksawerego Kuczyńskiego:
