Wowak, Antoni (1899 – 1944, zamordowany przez Niemców)

Antoni Wowak1 „Piotr”, ur. 29 XII 1899 w Bierżałowcach w gminie Berżniki, syn Józefa i Antoniny z Sawukinasów. Ukończył trzy klasy szkoły miejskiej w Sejnach. W czasie okupacji niemieckiej przez dwa lata uczył dzieci w Berżałowcach. 3 I 1919 roku złożył przysięgę na ręce Dominika Miszkiela i został członkiem komendy lokalnej POW „Wigrańce” Nr 5. Po wybuchu powstania sejneńskiego brał udział w rozbrojeniu posterunków litewskich w Gibach i Berżnikach, a później walkach o Sejny. Jak wspominał „W czasie napadu naszego na posterunek w Berżnikach, sam jedne z oddziału zostałem wysłany z bronią na wywiad do Berżnik, żeby powiadomić swój oddział, czy Litwini spodziewają się naszego napadu. O czem miałem zawiadomić wybuchem granaty, w razie gdyby mnie złapali czy też nie, o czem z powrotem osobiście powiadomiłem”. Po zajęciu Sejn przez oddziały polskiego, 10 IX 1919 roku wstąpił jako ochotnik do 41 Suwalskiego Pułku Piechoty i wraz z nim od kwietnia 1920 roku brał udział w walkach na froncie polsko-bolszewickim oraz walkach polsko-litewskich o Suwalszczyznę we wrześniu 1920 roku. 29 XI 1921 został zdemobilizowany. Mieszkał w Berżałowcach utrzymując się z uprawy roli. Należał do Związku Peowiaków. Był członkiem rady gminy oraz Zarządu Kasy Stefczyka. W 1922 roku zorganizował koło Związku Młodej Wsi „Siew”, w którym działał do wybuchu II wojny światowej. W czasie II wojny światowej pełnił funkcję szefa organizacyjnego oraz szef wywiadu placówki Berżniki AK (zbudował siatkę złożoną z kilkunastu osób). Zdekonspirowany ukrywał się. 11 II 1944 roku, na skutek donosu Franciszka Wysockiego „Mewa”, został aresztowany przez gestapo w domu Michała Walczaka ps. „Stary” w Krejwiańcach. Przy zatrzymaniu znaleziono przy nim pistolet. Przeszedł okrutne śledztwo, w trakcie którego przyznał się do ukrywania w swoim gospodarstwie dwóch karabinów, jednak nie zdradził żadnych nazwisk. Został powieszony wraz z czterema innymi członkami konspiracji w Podnowince 30 IV 1944 roku (?). Był żonaty, miał troje dzieci. Był odznaczony Krzyżem POW. W 1938 roku jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony.

Opracował Krzysztof Skłodowski.

1 Grupa Rekonstrukcji Historycznej „Garnizon Suwałki”, Facebook, (20+) GRH Garnizon Suwałki | Facebook, [dostęp: 21.07.2021 r.].

Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *