8.09.2026 r.
Za zgodą Pana dr Krzysztofa Skłodowskiego prezentujemy udostępnioną nam biografię:
Dziemida Antoni, ur. 8 II 1900 roku (według metryki, w dokumentach złożonych w Komisji Kwalifikacyjnej POW i Komitecie Krzyża i Medalu Niepodległości podawał 8 II 1898 roku) w osadzie leśnej Jelinki w gminie Giby, syn Antoniego i Feliksy z Wydrów. Jego ojciec był gajowym Lasów Państwowych w Jelinkach. Ukończył szkołę początkową w Sejnach i następnie pomagał w prowadzeniu gospodarstwa rodziców. W życiorysie złożonym w Komisji Kwalifikacyjnej POW podał, że 24 XI 1918 roku wstąpił do POW w Sopoćkiniach (według innego dokumentu należał do POW od 1 XI 1918 do 24 II 1919 roku), a od stycznia 1919 roku był członkiem Samoobrony Grodzieńskiej w Kopciowszczyźnie. Jego przełożonymi byli kpt. Ignatowicz, chor. Piotr Daniszewski i chor. Feliks Oreluk. Brał udział w starciach z Niemcami w Kopciówce. Był dwukrotnie aresztowany przez Niemców. Jak napisał w arkuszu ewidencyjnym „Skutkiem ogólnej nędzy ciężko zachorowałem [i] na skutek mojej prośby odesłano mnie do domu”. Po dojściu do zdrowia 8 VII 1919 roku wstąpił jako ochotnik do 41 Suwalskiego Pułku Piechoty. Wraz z pułkiem brał udział m.in. w walkach pod Lidą, Wilnem, Mińskiem, Kijowem, Grodnem i Modlinem. We wniosku do Komisji Kwalifikacyjnej POW podał, że przebywając na urlopie wziął udział w powstaniu sejneńskim: „Będąc w Wojsku Polskim 41 p.p., otrzymałem urlop, przekradłem się do gajówki Jelinek (miejsca zamieszkania rodziców) w dniu ogłoszenia powstania sejneńskiego – to jest 22 sierpnia t.r. ja również z karabinem w ręku między innymi rozbrajałem Litwinów [„cofających się od Kanału Augustowskiego”] we wsiach Stanowisko i Kodzie. Po upływie urlopu powróciłem do pułku i byłem cały czas wojny z bolszewikami na froncie”. 28 VIII 1920 roku awansował do stopnia starszego strzelca, a 24 XI 1923 (?) roku kaprala. 29 XI 1921 roku został bezterminowo urlopowany, a 12 III 1923 roku przeniesiony do rezerwy. Jak napisał „Zostałem odznaczony Krzyżem Walecznych. Po zwolnieniu z wojska, to jest w 1922 r. należałem do spisku, który miał zrobić napad na Litwinów w Kopciowie, lecz to spełzło na niczem”. W latach 20. otrzymał osadę (działka nr 12) o powierzchni 12,8327 hektara nabytą z parcelacji rządowej majątku Krasnowo. W 1932 roku na podstawie ustawy z 17 XII 1920 roku o bezpłatnym nadziale ziemią żołnierzy Wojska Polskiego wystąpił o jej przekwalifikowanie z płatnej na bezpłatną. 22 czerwca 1934 roku wszedł w skład rady nadzorczej Kasy Stefczyka w Sejnach. W 1938 roku był sołtysem, prezesem Związku Rezerwistów oraz prezesem ogniska Związku Osadników w Krasnowie. Był żonaty z Feliksą z Kamińskich, miał troje dzieci: Henryka (ur. ok. 1926 roku), Janinę i Feliksa (ur. w 1943 roku). Został odznaczony Krzyżem Walecznych i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921. W okresie powojennym został wyróżniony odznaką Za zasługi na rzecz daniny narodowej na zagospodarowanie Ziem Odzyskanych (w 1947 roku) oraz branżową odznaką „Odbudowy Warszawy” (1948). Zmarł 30 VII 1978 roku. Został pochowany na „starym” cmentarzu w Sejnach
Opracował Krzysztof Skłodowski.
Historia:
Antoni Dziemida pochodził z okolic Kowna. Urodził się 9 lutego 1898 r. w miejscowości Jelinki. Był synem Antoniego i Feliksy. Ułan, uczestnik wojny polsko-bolszewickiej 1920 r., następnie osadnik wojskowy. Na liście nadań ziemi w Krasnowie występuje jako kapral. W Krasnowie mieszkał i pełnił kolejno funkcje wójta oraz sołtysa. Zmarł 30 lipca 1978 r. Został pochowany na Starym Cmentarzu w Sejnach.
Opracowała Irena Kasperowicz-Ruka na podstawie relacji synowej, Danuty Dziemida oraz sąsiadki z Krasnowa, Julii Albowicz.
Por. Osadnictwo wojskowe w dwudziestoleciu międzywojennym: https://kresy.genealodzy.pl/zbior/pdf/osadnicy_wojskowi.pdf, na tej liście Dziemida Antoni wymieniony jest pod nr 1812 [dostęp: 30.05.2021 r.].
Dziemida Antoni, ur. w 1898 roku. Ukończył szkołę elementarną. Mieszkał w leśniczówce Jelinki w gminie Giby. Od 1918 roku należał do POW. 8 VII 1919 roku wstąpił jako ochotnik do 41 Suwalskiego Pułku Piechoty. Awansował do stopnia kaprala. 29 XI 1921 roku został zwolniony do rezerwy. Jako osadnik wojskowy posiadał działkę 12 (nr 12) o powierzchni 12,8327 hektara nabytą z parcelacji rządowej majątku Krasnowo. W 1932 roku na podstawie ustawy z 17 XII 1920 roku o bezpłatnym nadziale ziemią żołnierzy Wojska Polskiego wystąpił o jej przekwalifikowanie z płatnej na bezpłatną. Był żonaty, miał jedno dziecko1. Był odznaczony Krzyżem Walecznych i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921. Zmarł w 1978 roku[1].
Opracował Krzysztof Skłodowski.
[1] CAW, AP I.481.D.7870 Dziemida Antoni.
1Pan Stanisław Jachimowicz dodaje, że Antoni Dziamida miał troje dzieci: córkę Janinę oraz synów Henryka i Feliksa. Żona miała na imię Feliksa. W jednej mogile na Starym Cmentarzu w Sejnach razem z Antonim Dziemida spoczywa jego żona Feliksa, córka Janina oraz syn Henryk.
Zarejestrowany GRÓB WETERANA
Na podstawie art.3 ust. 11 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. z 2018 r., poz. 2529) Prezes Instytutu Pamięci Narodowej poinformował, że mogiła Antoniego Dziemida, pochowanego na Starym Cmentarzu Parafialnym w Sejnach, została wpisana do centralnej ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Tabliczkę z napisem GRÓB WETERANA WALK O WOLNOŚC I NIEPODLEGŁOŚĆ POLSKI oraz zaświadczenie z numerem ewidencyjnym mogiły dnia 23 sierpnia 2023 r. wręczył w Sejnach przedstawicielom Rodziny Pan dr Marek Jedynak, Dyrektor Oddziału IPN w Białymstoku w czasie uroczystości specjalnie w tym celu zorganizowanej w siedzibie Muzeum Kresów Rzeczypospolitej Obojga Narodów przez Panią Beatę Dźwilewską, Prezesa Stowarzyszenia Zwolenników Idei Upamiętniania Komendanta ,,ZIUK” i członków Stowarzyszenia, przy współpracy z Panią Barbarą Miszkiel oraz z grupą przedstawicieli powstańczych rodzin w składzie: Halina i Jan Dzienisiewicz, Marta Dziemido, Irena Kasperowicz-Ruka, Bernard Kozakiewicz, Sławomir Rutkowski, Henryk Sylwista, a przede wszystkim przy życzliwej pomocy Księdza Prałata Zbigniewa Bzdaka, Proboszcza Parafii Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Sejnach.
Biuletyn Informacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej
https://bip.ipn.gov.pl/bip/form/r488595618,Dziemida.html
15.03.2025, 09:58
DZIEMIDA
Nazwisko:
Dziemida
Imię:
Antoni
Kraj:
Polska
Miejscowość:
Sejny
Gmina:
Sejny
Rodzaj obiektu:
cmentarz Stary, ul. Głowackiego 19
Lokalizacja:
Przynależność:
wojna polsko – bolszewicka
Mogiła Antoniego Dziemida na Starym Cmentarzu w Sejnach:
