Anna Grodzicka urodziła się 3 lipca 1891 r., była córką Tomasza i Tekli Motulewicz, a siostrą Stanisława Raułuszkiewicza. W POW działała pod pseudonimem ,,Gałązka”. Z danych CAW dowiadujemy się1, że w 1932 r. została odznaczona Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 246/1932). Odznaczenie Medalem Niepodległości potwierdza, że musiała być Powstańcem Sejneńskim i/lub wspierać na zapleczu działania wojenne w 1920 r. Posiadała także legitymację poświadczającą odznaczenie o numerze 9863-15/3110, którą 29 sierpnia 1934 r. wysłano na podany we wniosku adres: Sejny, ulica Gumienna 1. Anna Grodzicka, z domu Raułuszkiewicz, zmarła w 1979 roku i została pochowana w grobie rodzinnym na Starym Cmentarzu w Sejnach.
Opracowała Irena Kasperowicz-Ruka na podstawie podanych źródeł oraz napisów na cmentarnym nagrobku.
1 Centralne Archiwum Wojskowe: https://wbh.wp.mil.pl/pl/skanywyszukiwarka_kartoteka_personalno_odznaczeniowa/?strona=3&szufladka=KARA-KARN oraz LISTA ODZNACZONYCH KRZYŻEM I MEDALEM
Raułuszkiewiczówna Anna „Gałązka” po mężu Grodzicka, ur. 3 VII 1891 roku w osadzie Kielmin w gminie Giby, córka Tomasza i Tekli z domu Motulewicz. Jej brat Witold był członkiem POW. Ukończyła szkołę elementarną w Sejnach. Po wybuchu I wojny światowej wraz z rodziną została ewakuowana do Orła w głębi Rosji. W lipcu 1918 roku wróciła do kraju i wraz z rodziną zamieszkała w Sejnach. Była członkinią POW od 20 VI 1919 roku (?). Należała do sekcji „informacyjno-wywiadowczej na terenie […] powiatu sejneńskiego”, którą kierowała Dominika Myszczyńska. Pełniła funkcję „kurierki i wywiadowczyni Kom. Ob. 3”. Jej przełożonymi byli pchor. Józef Sibera „Hełkowski” i por. „Żubr”. Przewoziła do Simna i Łoździej „odezwy do Polaków […] i inne papiery”. Jeździła do Rudawki koło Sopoćkiń i Kalet i Mikaszówki. Przechodziła „przez posterunki litewsko-niemieckie na Kanale Augustowskim w Mikaszówce w celu dostarczenia informacji do Wojsk Polskich o stanie broni i amunicji” oraz przyniosła „potrzebne wiadomości dla dowódcy”. Około połowy sierpnia 1919 roku przeprowadziła „bocznemi drogami wraz z p. [Jerzym] Wojczulanisem, członkiem P.O.W. z Simna kilkunastu powstańców, którzy brali udział czynny w akcji pod Sejnami”. Wraz z bratem Witoldem z rozkazu komendanta Obwodu 3 Sejneńskiego pchor. Józefa Sibery przewoziła „broń (karabiny) z nad Kanału Augustowskiego dla członków” obwodu. Wacław Krynicki napisał, że „Za czasów okupacji prowadziła wywiad w Sejnach o zamierzonym przez Litwinów i Niemców ruchu, donosiła do Suwalskiego Koła P.O.W. Podczas bojów, z bronią brała czynny udział”. Od 8 IX 1919 do 1 V 1920 roku pracowała jako kasjerka w gospodzie żołnierskiej w Sejnach, a od 21 V 1920 do 21 VII 1920 roku w ekspozyturze Komisji Szacunkowej w Sejnach. Od 1 V 1921 do 1 I 1924 roku i likwidacji powiatu sejneńskiego pracowała w charakterze młodszego urzędnika w Urzędzie Skarbowym Podatków i Opłat Skarbowych w Sejnach. Później była na utrzymaniu brata, mieszkając z nim i rodzicami w Sejnach przy ulicy Gumiennej 1. Zajmowała się prowadzeniem gospodarstwo domowego i opiekowała sparaliżowanym ojcem. W 1932 roku została odznaczona Medalem Niepodległości.
Opracował Krzysztof Skłodowski.
12.10.2023 r.
Zarejestrowany GRÓB WETERANA
Na podstawie art.3 ust. 11 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. z 2018 r., poz. 2529) Prezes Instytutu Pamięci Narodowej poinformował, że mogiła Anny Grodzickiej, pochowanej na Starym Cmentarzu Parafialnym w Sejnach, została wpisana do centralnej ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski. Tabliczki z napisem GRÓB WETERANA WALK O WOLNOŚC I NIEPODLEGŁOŚĆ POLSKI oraz zaświadczenia z numerem ewidencyjnym mogiły były wręczane rodzinom przez Pana dr Marka Jedynaka, Dyrektora Oddziału IPN w Białymstoku dnia 24 sierpnia 2024 r. w Muzeum Kresów w Sejnach, w czasie uroczystości poświęconej 105. rocznicy wybuchu Powstania Sejneńskiego.
Pod adresem https://jzi.org.pl/geneo/ znajdujemy kopię aktu ślubu nr 49/1934 Anny Raułuszkiewicz i Bolesława Józefa Grodzickiego:
Parafia | Sejny |
Rok | 1934 |
Akt | 49 |
Data ślubu | 1934-09-29 |
Imiona młodego | Bolesław Józef |
Nazwisko młodego | Grodzicki |
Miejscowość młodego (parafia) | Suwałki |
Miejsce urodzenia młodego | Sejny |
Stan cywilny młodego | kawaler |
Wiek młodego | 48 |
Imiona młodej | Anna |
Nazwisko panieńskie młodej | Rałuszkiewicz |
Miejscowość młodej (parafia) | Sejny |
Miejsce urodzenia młodej | Kiełmin (Teolin) |
Stan cywilny młodej | panna |
Wiek młodej | 45 |
Imię ojca młodego | Franciszek |
Imię matki młodego | Honorata |
Nazwisko panieńskie matki młodego | Stefankiewicz |
Imię ojca młodej | Tomasz |
Imię matki młodej | Tekla |
Nazwisko panieńskie matki młodej | Motulewicz |
Świadkowie | Stanisław Raułuszkiewicz (38) leśniczy lasów Państwowych z Maćkowej Rudy, złożył podpis Dominik Wierzbicki (52) emeryt były profesor gimnazjum z Suwałk, złożył podpis |
Młody uwagi | zastępca naczelnika urzędu skarbowego, złożył podpis |
Młoda uwagi | złożyła podpis |
Inne uwagi | 1 zapowiedź, od dwóch zapowiedzi została uzyskana dyspensa z dn. 1934-09-25 |
Ślubu udzielał | ks. Wincenty Astasiewicz proboszcz sejneński |
Akt podpisał | ks. Wincenty Astasiewicz proboszcz sejneński |
Księga | Śluby 1934-1940 |
Osoba indeksująca | Urszula Orzechowska |