Nauczyciele czasów II wojny światowej, pracujący w Sejnach i okolicy

Długa jest lista nazwisk nauczycieli, którzy w czasie II wojny światowej, z narażeniem swojego życia, nauczali dzieci i młodzież Sejneńszczyzny. Wielu nauczycieli tajnego nauczania zapłaciło za to życiem ginąc w niemieckich obozach koncentracyjnych lub cierpiąc prześladowania, wielu musiało w latach niemieckiej okupacji ukrywać się i prowadzić nauczanie w głębokiej konspiracji, a wielu rozproszyło się po Polsce i świecie.

Z długiej listy udało się nam wyodrębnić nazwiska i imiona tych nauczycieli tajnego nauczania, którzy zostali pochowani na sejneńskich cmentarzach parafialnych i których mogiły były jeszcze możliwe do odnalezienia obecnie. Wiedzę o tajnym nauczaniu na Sejneńszczyźnie dostarczyły nam dwa niezwykle cenne opracowania:

1. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Askanisa,  Materiały do dziejów ziemi sejneńskiej, t. II. Prace Białostockiego Towarzystwa Naukowego Nr 22, Białostockie Towarzystwo Naukowe, Warszawa 1975: artykuł Marii Kolendo, Tajne nauczanie w okresie II wojny w Sejneńskiem, s. 307 – 332.

2. Irena Staniewicz, Sejny w okresie okupacji hitlerowskiej, Almanach Sejneński 4,  Ośrodek ,,Pogranicze – sztuk, kultur, narodów ” w Sejnach, Sejny 2005, s. 119 – 193. Rozdział Tajne nauczanie, s.162-165.

A. Na podstawie tych dwóch źródeł zestawiono następującą listę nauczycieli tajnego nauczania w Sejnach i okolicy w  latach 1939 – 1945, pochowanych na sejneńskich cmentarzach:

Lp.Nazwisko i imięCmentarz w SejnachŹródło pierwsze. Numer strony z wymienionym tam nazwiskiemŹródło drugie. Numer strony z wymienionym tam nazwiskiem
1Białynicka-Birula Zofia (1904 – 1985)Stary316, 317164
2Czechowska Anna
(1909 – 1993)
Nowy316164
3Kasperowicz Aldona
(1901 – 1992)
Stary314, 319 
4Kaźmierczyk Wiktoria
(1900 – 1964)
Nowy314163
5Ołeksiuk Jan
(1891 – 1950)
Stary314, 315, 316163
6Ołeksiuk Zofia
(1906 – 1965)
Stary314, 315, 322163
7Pieńczykowski Robert (1887 – 1941)Nowy311, 312163
8Piotrowska Irena
po mężu Staniewicz
(1922 – 2013)
Stary314163

B. W obu źródłach informacji wymieniono Julię Szyryńską jako nauczycielkę tajnego nauczania w latach 1939 – 1945, pochowaną na cmentarzu parafialnym w Berżnikach:

Lp.Nazwisko i imięŹródło pierwsze. Numer strony z wymienionym tam nazwiskiemŹródło drugie. Numer strony z wymienionym tam nazwiskiem
1Szyryńska Julia
żona Piotra i matka Piotra juniora1
(1900 – 1993)
316, 317164

1por. Piotr Szyryński, Dom Julii, Oficyna Literatów i Dziennikarzy Pod Wiatr, Warszawa 2015 oraz Szyryński, Piotr (1890 – 1944) zamordowany przez Niemców, grób wojenny – Powstańcy sejneńscy.

Opracowała Irena Kasperowicz-Ruka na podstawie wskazanych źródeł.

Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *