Medal Niepodległości – Weterani-Sejnianie

Weterani Powstania Sejneńskiego 1919 r. oraz wojny polsko–bolszewickiej 1920 r.,  mieszkańcy Sejn i okolic, odznaczeni lub nominowani do odznaczenia Medalem Niepodległości, pochowani w nieznanym miejscu

W Powstaniu Sejneńskim o wolność Ziemi Augustowsko‒Sejneńsko‒Suwalskiej walczyło około 900 Powstańców – taką liczbę Powstańców podaje Profesor Wiesław Wysocki (por. Wiesław Jan Wysocki, Powstanie Sejneńskie 1919, https://augustow.org/wp-content/uploads/2015/06/Powstanie-Sejnenskie-gotowe-low-res.pdf , s. 39). Wielu z nich było mieszkańcami Sejn i okolic. Nazywamy ich Sejnianami. Nie wszyscy Sejnianie‒Powstańcy, polegli i weterani, zostali pochowani na obu parafialnych cmentarzach w Sejnach.  Czy zostali pochowani blisko, na cmentarzach w Berżnikach, w Karolinie, w Krasnopolu czy  w Puńsku, czy też daleko, czy w Polsce, czy w innym kraju – o to pytamy rodziny, krewnych, sąsiadów i znajomych.

Przedstawiamy niżej listę odznaczonych Medalem Niepodległości oraz nominowanych do odznaczenia Sejnian-Powstańców Sejneńskich oraz żołnierzy Wojska Polskiego, którzy walczyli o przynależność Ziemi Sejneńskiej do Polski w latach 1919‒1920.  Przyznanie weteranowi Medalu Niepodległości w latach 19301939 lub nominowanie do odznaczenia to inaczej potwierdzenie faktu, iż weteran ten musiał być przynajmniej Powstańcem Sejneńskim i/lub uczestnikiem wojny polsko‒bolszewickiej 1920 r.

Daty śmierci i miejsca wiecznego spoczynku wymienionych niżej weteranów nie są nam obecnie znane.  Informacje dotyczące daty i miejsca urodzenia pochodzą z dokumentów, dostępnych internetowo w Centralnym Archiwum Wojskowym.

Lista odznaczonych i nominowanych do odznaczenia Sejnian-weteranów walk o niepodległość Polski w latach 19191920, o nieznanej dacie śmierci oraz o nieznanym miejscu wiecznego spoczynku, jest następująca:

Gryszkiewicz Zygmunt (1888 – ?)

Zygmunt Gryszkiewicz urodził się 16 stycznia 1888 r. w Klejwach. Jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został złożony, ale nie został rozpatrzony. Był zatem nominowany do odznaczenia tym Medalem co traktujemy jako potwierdzenie faktu, iż musiał być Powstańcem Sejneńskim i/lub uczestnikiem wojny 1920 r. Jeśli został pochowany na Starym Cmentarzu w Sejnach, to datą jego śmierci mógłby być rok 1966. Na znalezionym na cmentarzu nagrobku czytamy, że żył 68 lat. Gdyby urodzony w 1888 r. Zygmunt Gryszkiewicz zmarł w 1966 r., to żyłby 78 lat. Prosimy rodzinę i krewnych o pomoc w ustaleniu właściwej liczby przeżytych lat i wskazaniu właściwego miejsca wiecznego spoczynku Zygmunta Gryszkiewicza.

Kuczyński Czesław (1901 – ?)

Czesław Kuczyński urodził się 13 kwietnia 1901 r. w Świach Górskich, w gminie Wołłowiczowce, jako syn Feliksa i Józefy, z domu Pogorzelskiej. Był handlowcem, posiadał koncesję wódczaną. W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 729). W 1933 r. otrzymał także legitymację z numerem 8854‒15/4182.  We wniosku o nadanie Medalu Niepodległości Sejny są podane jako miejsce zamieszkania. Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Kuczyński Konstanty (1888 – ?)

Konstanty Kuczyński urodził się w1888 r. w Sejnach. Był rolnikiem. W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 730).  Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Kuźmicki, Wacław (1901 – ?)

Wacław  Kuźmicki urodził się w 1891 r. w Zelwie, w gminie Giby. Na  jego wniosku o odznaczenie Medalem Niepodległości widnieje pieczątka Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości oraz numer dokumentu: 38-11487.  Brak jest informacji o rozpatrzeniu wniosku. Na internetowej liście odznaczonych Krzyżem lub Medalem Niepodległości nie ma Wacława Kuźmickiego. Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu, być może pochowany jest na cmentarzu w Karolinie czy w Krasnopolu.

Kuźmicki, Zygmunt (? – ?)

Zygmunt  Kuźmicki mieszkał w Zelwie, w gminie Giby. Na  jego wniosku o odznaczenie Medalem Niepodległości widnieje pieczątka Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości oraz numer dokumentu: 38-11488.  Brak jest informacji o rozpatrzeniu wniosku. Na internetowej liście odznaczonych Krzyżem lub Medalem Niepodległości nie ma Zygmunta Kuźmickiego. Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu, być może pochowany jest na cmentarzu w Karolinie czy w Krasnopolu.

Luto Ludwik (1896 – ?)

Ludwik Luto urodził się 19 lutego 1896 r. we wsi Krejwińce (gmina Sejny).  Wniosek o nadanie mu Medalu Niepodległości został  odrzucony 21 czerwca 1938 r. Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Luto Piotr (1877 – ?)

Piotr Luto urodził się 23 października 1877 r. we wsi Posejnele (gmina Berżniki). Syn Józefa i Łucji. W POW działał pod pseudonimem „Wawiórkiewicz”. Był gajowym. W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 807). Można przypuszczać, że został pochowany w Berżnikach.

Marcinkiewicz, Władysław (? – ?)

Władysław Marcinkiewicz urodził się w Gibach. Był synem Władysława i Teresy. W POW działał pod pseudonimem „Czapla”. Jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony w 1938 r. Był nominowany do odznaczenia tym Medalem co traktujemy jako potwierdzenie faktu, iż musiał być Powstańcem Sejneńskim i/lub uczestnikiem wojny 1920 r.  Jeżeli został pochowany na Nowym Cmentarzu w Sejnach, to datą jego śmierci  może być 16 września 1938 r. albo 15 listopada 1977 r. Daty urodzin nie znamy, stąd informacja o długości lat życia nie może nam pomóc w ustaleniu miejsca wiecznego spoczynku Władysława Marcinkiewicza.

Miszkiel Jakub (1866 – ?)

Jakub Miszkiel urodził się w 1866 we wsi Posejnele (gmina Berżniki). W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 964). Można przypuszczać, że został pochowany w Berżnikach.

Miszkiel Kazimierz (1895 – ?)

Kazimierz Miszkiel urodził się18 marca 1895 r. we wsi Jeziorki Wielkie (gmina Giby). Syn Stanisława i Franciszki Romanowskiej. Działał w POW pod pseudonimem „Wrona”. Był nauczycielem.  W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 965, legitymacja nr 12 269). Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Miszkiel Piotr (1894 – ?)

Piotr Miszkiel urodził się w 1894 r. we wsi Wigrańce (według innego dokumentu 8 kwietnia 1884 r. we wsi Wigrańce, gmina Giby). Był rolnikiem.  W 1933 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 131/1933, Dział C. poz. 517). Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Miszkiel Wacław (1892 – ?)

Wacław Miszkiel urodził się 1 lutego 1892 r. we wsi Posejnele (gmina Berżniki). Syn Antoniego i Rozalii Szarejkówny. Działał w POW pod pseudonimem „Maciejek”. Był rolnikiem.  W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 966). Można przypuszczać, że został pochowany w Berżnikach.

Moroz Antoni (1896 –  ?)

Antoni Moroz urodził się w 1896 r. we wsi Radziuszki, ówczesna gmina Krasnopol. Wniosek o nadanie mu Medalu Niepodległości został  odrzucony 14 września 1936 r. Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Moroz Józef (1899 – ?)

Józef Moroz urodził się 30 marca1899 r. w Gibach. Był rolnikiem. Wniosek o nadanie mu Medalu Niepodległości został  odrzucony 26 czerwca 1938 r. Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Myszczyński, Aleksander (1891 – ?)

Aleksander Myszczyński urodził się w 1891 r. we wsi Orzechowo, gmina Giby. W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C.). Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu.

Myszczyński, Józef (1854 – ?)

Józef Myszczyński urodził się w 1854 r. we wsi Orzechowo, gmina Giby. Jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony 22 lutego 1937 r. Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu.

Ogórkis, Ignacy (1893 –  ?)

Ignacy Ogórkis urodził się 12 sierpnia 1893 r. we wsi Sarnetki, w gminie Sejny. Był synem Adama i Agaty. Był rolnikiem. W 1937 r. został odznaczony Krzyżem Niepodległości („Monitor Polski” nr 64/1937, Dział B. według alfabetu). Odznaczenie Krzyżem Niepodległości potwierdza, że musiał być Powstańcem Sejneńskim i/lub weteranem wojny 1920 r. o wiele większych niż inni zasługach.  Nie wiemy, gdzie został pochowany.

Pachutko, Wincenty (1891 – ?)

Wincenty Pachutko urodził się w Berżnikach 1 sierpnia 1891 r. W 1938 r. jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony. Nominowanie do odznaczenia Medalem Niepodległości potwierdza, że musiał być Powstańcem Sejneńskim i/lub uczestnikiem wojny 1920 r. Na dokumencie orzekającym o odrzuceniu wniosku widnieje adres wnioskodawcy w stanie New York USA. Można zatem domniemywać, że został tam też pochowany.

Palewicz Antoni (1892 – ?)

Antoni Palewicz  urodził się w 1892 r. we wsi Budwieć (gmina Giby). Był rolnikiem. W 1932 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. poz. 1091). Niestety w Sejnach nie możemy odnaleźć jego grobu.

Radzewicz, Władysław (1898 – ?)

Władysław Radzewicz urodził się  w 1898 r. w Hołnach Wolmera (gmina Berżniki). Został  w 1932 r. odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 167/1932, Dział C. pozycja 1240). ). Można przypuszczać, że został pochowany w Berżnikach.

Sidorowicz, Ignacy (1895 – ?)

Ignacy Sidorowicz urodził się 2 lutego1895 r. w Sumowie, w gminie Sejny. Na jego wniosku o odznaczenie Medalem Niepodległości znajduje się tylko pieczątka Komitetu Krzyża i Medalu Niepodległości, imię i nazwisko, data i miejsce urodzenia. Brakuje dokumentu świadczącego o podjętej przez Komitet decyzji: przyznania odznaczenia czy też odrzucenia wniosku. Na liście odznaczonych Medalem Niepodległości nie jest wymieniony. Wniosek o odznaczenie mógł pozostać nierozpatrzony z przyczyn, które nie są nam obecnie znane.

Sitko, Antoni (1894 – ?)

Antonii Sitko urodził się w 1894 r. we wsi Pawłówka, gmina Krasnopol. Był rolnikiem. W 1933 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 131/1933, Dział C. poz. 715). Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu, być może pochowany jest w Krasnopolu.

Sitko, Edward (1894 – ?)

Edward Sitko urodził się 15 marca 1894 r. we wsi Kalety, gmina Giby. Był rolnikiem.  Na wniosku o przyznanie Medalu Niepodległości widnieje adres: Kaplica Wielka, gmina Wierciliszki, p-ta i powiat Grodno. W 1938 r. jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony. Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu, być może pochowany jest w okolicach Grodna.

Szarejko, Bronisław (1900 – ?)

Bronisław Szarejko urodził się 18 marca 1900 r. w Gibach. Był rolnikiem. W 1938 r. jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony. Prosimy o pomoc w sprawie ustalenia daty śmierci i miejsca wiecznego spoczynku Bronisława Szarejko. Być może został pochowany na Starym Cmentarzu w Sejnach, obok Józefa Ziniewicza (Ojca, delegata na Konferencję w Paryżu).  Pochowany tam Bronisław Szarejko żył w latach 1899‒1969, a Stefania Szarejko w latach 1900‒1944. Być może lata życia tych dwóch osób są po prostu zamienione.

Zdancewicz, Józef (1902 – ?)  

Józef  Zdancewicz urodził się 11 maja 1902 r. we wsi Szypliszki, w gminie Zaboryszki. Syn Stanisława i Rozalii Ogórkis. Był kowalem. W 1936 r. jego wniosek o odznaczenie Medalem Niepodległości został odrzucony. Na obu cmentarzach w Sejnach brak jest jego grobu, być może pochowany jest w Puńsku.

Zubowicz, Józef (? – ?)

Józef Zubowicz urodził się  we wsi Świackie, w gminie Berżniki.  W 1937 r. został odznaczony Medalem Niepodległości („Monitor Polski” nr 259/1937, Dział C. poz. wg alfabetu, za Ziółkowskim Michałem, przed Zugaj Janem). Jeżeli został pochowany na Starym Cmentarzu w Sejnach, to datą jego śmierci może być 8.03.1969 r. albo 7.03.1992 r. Jeżeli został pochowany na Nowym Cmentarzu w Sejnach, to datą jego śmierci może być 20.10.1999 r.  Data urodzin Józefa Zubowicza nie jest nam znana. Stąd po dacie śmierci i latach życia nie możemy dokonać wyboru odpowiedniej mogiły. Nie wykluczone także, że został pochowany w Berżnikach.

Opracowała Irena Kasperowicz-Ruka na podstawie podanych źródeł1 oraz napisów na cmentarnych nagrobachu.

1 Centralne Archiwum Wojskowe: https://wbh.wp.mil.pl/pl/skanywyszukiwarka_kartoteka_personalno_odznaczeniowa/?strona=3&szufladka=KARA-KARN oraz LISTA ODZNACZONYCH KRZYŻEM I MEDALEM NIEPODLEGŁOŚCI https://niezwyciezeni1918-2018.pl/nie/form/74,Lista-odznaczonych-Krzyzem-Niepodleglosci.html

Apel: Prosimy Uprzejmie rodziny, krewnych, sąsiadów i znajomych o pomoc w ustaleniu dat urodzin i śmierci oraz miejsc wiecznego spoczynku weteranów Powstania Sejneńskiego i/lub wojny polsko-bolszewickiej 1920 r., prosimy o wspomnienia i relacje dotyczące faktów z ich życia. Wiemy obecnie, że zostali odznaczeni Medalem Niepodległości lub były złożone wnioski o ich odznaczenie. To ważny i przekonywujący nas dowód na to, iż w latach 19191920 walczyli o wolną Ojczyznę. Jeśli nawet wniosek odrzucono lub go nie rozpatrzono, to przecież zwierzchnicy tych weteranów ocenili wcześniej, iż są podstawy do złożenia takiego wniosku.  Musieli wykazać się męstwem i ofiarnością skoro zostali odznaczeni lub byli mianowani do odznaczenia.

Analizując dostępne internetowo dokumenty Centralnego Archiwum Wojskowego łatwo zauważyć, że nie wszystkie przyznane  Krzyże i Medale Niepodległości zostały odebrane. Skłania to do wniosku, że wiele rodzin może nawet nie wiedzieć, że ich Ojciec, Dziadek czy Pradziadek został odznaczony za męstwo i ofiarność w walce o niepodległość Polski w latach 19191920. Przypominając o tym dzisiaj składamy im wyrazy szacunku i oddajemy należną im część!

Opracowała Irena Kasperowicz-Ruka na podstawie podanych źródeł1 oraz napisów na cmentarnych nagrobkach.

1 https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BC_i_Medal_Niepodleg%C5%82o%C5%9Bci

 Centralne Archiwum Wojskowe: https://wbh.wp.mil.pl/pl/skanywyszukiwarka_kartoteka_personalno_odznaczeniowa/?strona=3&szufladka=KARA-KARN oraz LISTA ODZNACZONYCH KRZYŻEM I MEDALEM NIEPODLEGŁOŚCI https://niezwyciezeni1918-2018.pl/nie/form/74,Lista-odznaczonych-Krzyzem-Niepodleglosci.html

Dodaj do zakładek Link.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *